KNIBBEL No.12 - GEBED : BEPEINSING OOR DIE EWIGHEID

Ag Here!
So maklik sing ek Newton se woorde sonder om daaroor na te dink:
when we've been there ten thousand years
bright shining as the sun
we've no less days to sing God's praise
than when we've first begun
Tog peins ek wel meermale oor wat dit beteken
dat ek vir ewig lewe
Maar soos klokslag duisel my denke
hang my brein op soos 'n rekenaar wat nie kan bykom nie
Ek onthou hoe dit my aangegryp het
toe ek as seuntjie
gelees het van die ontsaglike groot rots in die see
waarop 'n voëltjie elke duisend jaar sy bekkie gaan slyp
en as daardie rots dan eendag weggeslyt is
sal die eerste dag van die ewigheid verby wees
Waarlik, hierdie lewe is 'n nanosekonde
in vergelyking met die ewigheid van my bestaan hierna
Maar so 'n vergelyking werk nie
want mens kan nie eindigheid en oneindigheid met mekaar vergelyk nie
daar is nie sóveel eindighede in 'n oneindigheid nie
oneindigheid kan nie gekwantifiseer word nie
Ek moet dus maar berus
ons wat vasgevang sit in die dimensie van tyd
kan nie begin om die ewigheid regtig te verstaan nie
En tog praat U met ons daaroor
dit beteken gewoon dat ek nooit sal ophou bestaan nie - nooit nie
Wat my net soveel aangryp
is die feit dat U my in staat gestel het om lewe voort te bring
lewe wat nooit weer gaan ophou nie
En wat my dan laat verkrummel onder die verantwoordelikheid
is dat ek 'n rol te speel het
in die bepaling van wáár daardie lewe vir ewig sal bestaan
- in onbeskryflike heerlikheid by U
- of in ondenkbare smarte weg van U
Waarlik, die verwekking van 'n kind
is meer as 'n oomblik se ekstase
dis so na aan goddelike status
soos wat ek ooit sal kom - in elk geval in hierdie lewe
En die verantwoordelikheid om so 'n kind dan te leer en te lei
is oorweldigend
want daardie vier kilo bondeltjie in die wieg
gaan oor honderdmiljoen jaar
óf die Here loof in liefdesverrukking
óf God vloek in woedewaansin
O Here, vergewe my mislukkings sonder tal
En ek? Waarheen is ek op pad?
Help my onthou
dat daar niks belangriker kan wees
as om elke oomblik in Christus te skuil nie
Want wanneer ek gaan oorstap na die hiernamaals
weet ek gewoon nie
hoevele is daar nie per slot van rekening
wat selfs net vyf minute voor die tyd
nie weet dat hulle op die drumpel van die ewigheid staan nie
Here, Here,
as daar net een ding is wat U asseblief vir my in hierdie lewe moet doen
nee, twee
dan is dit om my gereed te maak en te hou vir U ewige heerlikheid
en om my dan te help
om die implikasies van die feit dat ek vir ewig lewe
hier en nou tot U eer uit te leef
AMEN

Nico van der Walt

KNIBBEL No.11 - DIE WONDER VAN "DIE MESSIAS"

DIE OU MAN SKUIFEL VOORT IN 'N LONDENSE STRAAT. Hy is 56 jaar vantevore in Duitsland gebore as Georg Friederich Händel - die 23ste Februarie 1685. Dis aand, iewers in 1741. Hy is 'n moedelose man. In sy gemoed wissel gevoelens van hoop en wanhoop mekaar af. Dit ten spyte van Ludwig von Beethoven se woorde jare later: "Händel is die grootste komponis wat ooit geleef het. By sy graf sou ek graag my hoed wou afhaal en kniel." Waarom sal sukses hom dus bly ontwyk soos tans? Vir amper vier dekades was die adel en vooraanstaandes van Engeland en Europa gaande oor sy musiek. Maar die afgelope tyd het hulle hom en sy werk die rug gekeer. Hy word beskinder, bespot en verwerp. En hy is brandarm.
Vier jaar vantevore het 'n beroerte sy regterkant verlam. Loop en skryf kon hy nie meer nie. En die dokters het min hoop gehad dat hy ooit sou herstel.
Maar hy het vasgebyt en is na Aix-la-Chapelle se helende waters toe. Medici het hom gewaarsku dat dit noodlottig kon wees om langer as 4 uur in die bytende water te bly, maar hy het dit tot nege uur op 'n slag getrotseer. Geleidelik het sy kragte herstel en uiteindelik kon hy weer normaal funksioneer.
Dit het hom so geïnspireer dat hy fanaties begin komponeer het. Vier operas het kort na mekaar die lig gesien. En weereens was die musiekwêreld aan sy voete.
Maar toe sterf Koningin Caroline. Sy was 'n lojale ondersteuner van Händel. Dadelik het sy aanhang en inkomste drasties begin verminder. Daarbenewens was dit 'n yskoue winter en bywoning van sy konserte het amper opgedroog.
Soos in dryfsand het die befaamde komponis dieper en dieper in skuld in gesink. Hy was amper sestig - oud en afgeleef.
Nou, as hy so deur Londen stap, sien hy 'n kerkgebou voor hom. Hy gaan staan terwyl bitterheid in hom opstoot. "Waarom het God hom van sy beroerte genees en weer musikale sukses gegee - net om hom nou in dieper ellende as ooit te dompel?" En dan, vanuit sy diepste wese kom 'n wanhoopskreet: "My God, my God, waarom het U my verlaat?"
Uitsigloos keer hy terug na sy verwaarloosde blyplek. Daar vind hy 'n pakkie op sy lessenaar. Dis 'n libretto - 'n teks vir 'n dramatiese musiekwerk. "Van daardie tweederangse digter, Charles Jennens," brom hy. Daar is 'n brief by. Die digter soebat Händel om dadelik te begin werk aan die musiek van 'n oratorium - 'n komposisie vir stemme en orkes wat gewoonlik 'n godsdienstige verhaal vertel, sonder om van kostuums, dekor of toneelspel gebruik te maak . "Die Here het vir hom die woorde gegee," sê Jennens.
Händel is nie 'n vroom man nie, en hy stamp hom teen sulke godsdienstige voorbarigheid. Ja, hy help graag die armes. Maar hy het 'n vurige humeur, is baasspelerig, en het baie vyande. Waarom stuur Jennens vir hom so 'n klomp Bybelse dwepery?
Lusteloos blaai die komponis deur die teks. Skielik steek van die woorde by hom vas: "He was despised and rejected of men ... He looked for someone to have pity on Him, but there was no man; neither found He any to comfort Him."
Die woorde gryp hom vas, en hy lees voort: "He trusted in God ... God did not leave his soul in Hell ... He will give you rest." Die woorde begin vir hom lewe. Dis asof dit vol betekenis voor sy oë begin gloei. "Wonderful, Counsellor ... I know that my Redeemer liveth ... Rejoice ... Hallelujah."
Eensklaps brand die vuur van vroeër jare weer in Händel. En in sy kop begin wonderbaarlike melodieë mekaar verdring. Hy gryp 'n pen en begin skryf. Die note vloei asof vanself en bladsy na bladsy word gevul.
Die volgende oggend vind die huisbediende die komponis geboë oor sy lessenaar, onbewus van die ontbyt wat langs hom neergesit word. As hy 'n paar uur later die middagete bring, staan die skinkbord nog net so. En so gaan dit vir meer as drie weke. Wat hy dag na dag in Händel se kamer sien, sal hy nooit vergeet nie.
Vir vier-en-twintig dae eet en slaap die komponis beswaarlik. Hy skryf en skryf - en spring dan op om agter die klavesimbel te gaan sit. Ander kere stap hy op en af in sy kamer, terwyl hy met sy hande in die lug uit volle bors sing - met trane wat oor sy wange stroom: "Halleluja, halleluja!" Dis asof iets van hom besit geneem het.
Uiteindelik syg Händel op sy bed neer. En op sy lessenaar lê die partituur van Die Messias - die grootste oratorium wat tot op hierdie dag gekomponeer is. Niks sou ooit weer in sy lewe dieselfde wees nie.
Aangesien Londen belangstelling in Händel verloor het, neem hy op uitnodiging Die Messias Ierland toe. Hy weier om enige betaling vir sy werk te aanvaar. Die opbrengs moet vir liefdadigheid geskenk word. Was dit nie dié wonderwerk wat hom uit die dieptes van ellende gelig het nie? Laat dit dan nou die wêreld met hoop vervul!
In Dublin voeg Händel twee kore saam. Met groot toewyding kry hulle die grootse musiek onder die knie. En met toenemende afwagting nader hulle die eerste uitvoering. Gou-gou is alle kaartjies uitverkoop. Om meer plek te maak, word die dames versoek om nie hoepelrokke aan te trek nie. En die mans moet hulle swaarde tuis los. Op 13 April 1742 staan skares mense al ure voor die tyd tou om goeie plekke te kry. Wat 'n openingsgeleentheid!
Na Dublin se triomf kan Londen nie wag om ook na Die Messias te luister nie. Tydens die eerste uitvoering gebeur iets dramaties. As die "Halleluja-koor" gesing word, staan Engeland se koning spontaan op, en die ganse gehoor volg sy voorbeeld. Tot vandag toe is dit die gebruik waar Die Messias ook al opgevoer word.
Terwyl Händel nog geleef het, het 'n jaarlikse opvoering van Die Messias reeds 'n tradisie geword. Deurgaans is die opbrengs vir liefdadigheid geskenk.
Soos hy ouer geword het, het baie struikelblokke oor sy pad gekom. Algaande het sy kragte afgeneem en boonop het hy blind geword. Maar nooit weer het hy hom aan moedeloosheid oorgegee nie. Met vaste tred het hy sy heengaan tegemoet gegaan.
Tydens die aand van 6 April 1759 - Händel is 74 jaar oud - is hy teenwoordig by 'n uitvoering van Die Messias. As "The trumpet shall sound" begin, wil hy flou word. Vriende help hom en gaan sit hom in die bed. 'n Paar dae later spreek hy die begeerte uit om op Goeie Vrydag te sterf. En inderdaad, op 13 April - ook die herdenking van Die Messias se eerste uitvoering - gaan Händel na sy ewige erfenis.
Maar ook hier op aarde leef Georg Friederich Händel by wyse van spreke voort. Weer en weer jubel Die Messias oor die triomf van lewe en hoop oor die dood en vertwyfeling. In Londen is Goeie Vrydag se uitvoering van die oratorium in die Royal Albert Hall 'n tradisionele deel van elke jaar se Paasvieringe.
Die Messias is soos 'n fakkel wat Händel aangesteek het om reg rondom die aarde die helder lig van die Christus-evangelie te laat skyn. En so lank as daar stemme is wat kan sing, sal die Here Jesus Christus ook op hierdie wyse verheerlik word. Waarskynlik is daar beswaarlik 'n uur van enige dag waartydens hierdie wonderskone musiek en die heerlike boodskap wat dit dra nie iewers in 'n konsertsaal of in honderde huise weerklink nie. Ontelbaar baie CD's dra hierdie musiek tot in die verste uithoeke van die aarde. Honderde radio- en televisiestasies speel die musiek weer en weer. En oënskynlik raak niemand ooit moeg daarvoor nie.

Nico van der Walt

KNIBBEL No.10 - WAT IS 'N GEREFORMEERDE BAPTIS?

BAIE GOEIE KERKMENSE HIER IN ONS LAND VRA: "Hoe kan mens 'n Baptis wees én jouself gereformeerd of reformatories noem?"
Baie mense is onder die indruk dat die twee begrippe onderling uitsluitend is. So 'n persepsie is begryplik, omdat min of meer alle gereformeerde kerke hier in Suid-Afrika hulle lidmate se babas doop - en omdat hulle diegene wat die belydenisdoop beoefen, al vir geslagte verdag maak as sektaries. Dit is egter 'n feit dat daar al vir honderde jare gelowiges is, veral in die Engelssprekende wêreld, wat oortuig is dat die konsekwente uitwerk van die Bybels-teologiese beginsels van die Reformasie onontkombaar na die belydenisdoop lei, en alles behalwe na die kinderdoop. Hulle werk dus met méér as die argument dat die Nuwe Testament net van die doop van gelowiges praat - hulle is ook behoorlik openbarings-histories begrond, en is veral stewig in die genadeverbond gewortel.
Dis egter nie die doop waaroor Gereformeerde Baptiste (Eng. Reformed Baptists) in die eerste instansie begaan is nie. Hulle hartstog is die groot, God-gesentreerde beginsels van die evangelie - daardie Bybelse waarhede wat die sestiende eeuse Reformasie opnuut ontdek het. Hulle staan dus so sterk soos enigeen op die vertrekpunte en wekroepe: Slegs die Woord; Slegs Genade; Slegs Christus; Slegs Geloof; Slegs die Eer van God. Dis waarom hulle hulself gereformeerd noem. En enigeen wat hierdie mense ken, sal getuig dat hulle eerste beklemtoning hier lê. Dís hulle vreugde, dís hulle verkondiging.
Maar hierbenewens glo hulle ononderhandelbaar sterk dat die kerk waarlik kerk moet wees. Volgens die Nuwe Testament het die gemeente immers 'n sentrale en wesentlik belangrike rol in die verheerliking van God en in die uitwerk van Sy plan. En hierdie hoë roeping kan slegs behoorlik tot uitdrukking kom as die gemeente, sover menslik moontlik, net uit ware en toegewyde gelowiges bestaan. Natuurlik sal die huigelaars, net soos die armes, altyd met ons wees, maar ons moet doen wat ons kan om die gemeente suiwer te hou. Wie kan ontken dat hierdie strewe 'n Nuwe Testamentiese prioriteit is? Is dit nie een van die groot motiverings vir gemeentelike dissipline en tug nie? Wie kan die sewe briewe van Op 2-3 lees en tot 'n ander slotsom kom?
Dis waarom hierdie gelowiges Baptiste is. Hulle weet dat die kinderdoop nog altyd 'n volkskerk gebaar het. En dít, glo hulle van harte, is nie net totaal vreemd aan die Skrifopenbaring soos dit in die Nuwe Testament kulmineer nie, dis ook male sonder tal aanleiding tot skreiende Godsontering. Daarom was hulle nog altyd bereid om die smaad en vervolging te dra wat dikwels met hulle standpunt saamgaan - eerder as om kompromie te maak wat kerkbeskouing betref.
Natuurlik is nie alle Baptiste reformatories nie. Reg van die begin af, in die vroeë sestienhonderds, toe die Baptiste ontstaan het, was daar twee strominge: die Calvinistiese (“Particular Baptists”) en die Arminiaanse (“General Baptists”). Laasgenoemde groep was nog nooit konfessioneel sterk nie, maar die Gereformeerde Baptiste het vroeg-vroeg reeds hulle geloof geformuleer ("The First London Confession of Faith" van 1644). Na 'n lang tyd van vervolging, kon hulle dit in 1689 hersien ("The Second London Confession of Faith"). Tot vandag toe is Die 1689 die belydenis wat Gereformeerde Baptiste oor die wêreld heen saambind.

Die Brampton Lectures was in vergange se dae prestigeryke akademiese lesings wat jaarliks in Engeland gelewer is. Ene G.H. Lurteis (ek hoop ek het die naam reg; my brondokument is iewat onduidelik) was verantwoordelik vir 1871 se lesings. Dit het in Anglikaanse kringe plaasgevind, en die tema was Dissent in its relation to the Church of England. Sy vierde lesing het oor The Baptists gehandel en is besonder veelseggend, as mens in gedagte hou dat die uitsprake gemaak word deur iemand wat die Baptiste waarskynlik nie baie goedgesind was nie (hoewel hy besliste akademiese integriteit openbaar). Onderstaande is 'n uittreksel uit die lesing:
"Their first formation as a separate community in England took place in 1633; when, under the influence of foreign ideas - derived from that teeming hotbed of confusion, the newly-enfranchised States of Holland, the former head-quarters of the Anabaptists in the previous century - certain very strict and pious members of the Independent body in London determined to secede, and to form a fresh communion of their own. In point of Church Polity, they still remained Independents. But there were three grand principles, for the sake of which they held themselves justified in making secession: (1) for the maintenance of a more strictly Calvinistic doctrine; (2) for the exercise of a more rigorous and exclusive discipline; (3) for the practice of a more literally Scriptural ritual - especially in the matter of Baptism.
Now all these three principles are closely connected together; and indeed they are all, fundamentally, one. And that one fundamental principle is - Puritanism. Yes, the Baptists are essentially 'Puritans'; and - I think it must be honestly confessed - they, and they only, are really consistent and logically unassailable Puritans. If Puritanism is true, the Baptist system is right. If Puritanism is a grand mistake, .... then the Baptist system falls to the ground of itself."

Ek is een van baie duisende oor die wêreld wat in die tweede helfte van die twintigste eeu weer die Puriteinse beweging en geskrifte van die sestiende en sewentiende eeue ontdek het. Van die bekendste Puriteine, soos John Owen (1616-1683), John Bunyan (1628-1688) en Thomas Watson (1620- 1686) (daar was egter nog talle reuse onder hulle), was min of meer tydgenote van Jan van Riebeeck. Op hulle beurt het hulle baie geleer by Johannes Calvyn, daardie reusefiguur, maar ook tragies misverstane man, oor wie meeste mense vandag net 'n verwronge karikatuur beet het.
Latere geslagte het ook hulle "Puriteine" opgelewer - mense soos George Whitefield, Jonathan Edwards, Charles Spurgeon, A.W. Pink, Martyn Lloyd-Jones en vele meer. Hoewel nie almal van hulle baptistiese oortuigings gehuldig het nie, adem hulle in hulle geskrifte dieselfde gees as die vroeëre Puriteine in die Britse Eilande en die Nuwe Wêreld van Amerika.
Na die Apostels van ons Here Jesus was daar eenvoudig nie 'n groepering wat hoër hoogtes bereik het as die Puriteine nie. Niemand se teologie was diepsinniger nie, niemand se prediking kragtiger, niemand se geskrifte ryker.
Vandag is daar Reformed Baptists op elke vasteland op aarde, hoewel die stroming sekerlik op sy getalrykste in die Engelssprekende wêreld is, veral die VSA. Dis belangrik om te beklemtoon dat 'n groot persentasie van hierdie mense hulleself nie in eksplisiete terme "Reformed Baptists" noem nie, maar dat hulle wel dieselfde oortuigings huldig en uitleef. Omdat hierdie oortuigings onder meer inhou dat elke plaaslike gemeente selfstandig is, is die groot verskeidenheid van onder meer benaminge en groeperinge geen probleem vir iemand wat die kerk Nuwe Testamenties verstaan nie. Dis net soos óns wat rustig saamleef met die feit dat ons 'n groot verskeidenheid name en vanne het. Wat wel saak maak is geloofsinhoud en -uitlewing, onderlinge liefde en respek, en goeie samewerking waar ter sprake. Wie is dit wat iets soos die volgende gesê het: "Call a rose by whatever name you want, it smells just as sweet?"
Ek ag myself bevoorreg om met dankbaarheid, selfs trots, deel te wees van hierdie wêreldwye oplewing.
In Afrika is daar 'n merkwaardige en dinamiese Reformed Baptist beweging. Veral in Zambia is dit verstommend gespierd en dinamies. Ek het die voorreg gehad om al twee keer daar te gaan preek, en ek kan eerlikwaar sê dat dit vir my 'n groot eer is om met van daardie gemeentes geassosiëer te wees en om van hulle leiers as persoonlike vriende te hê.
Hier in Suid-Afrika was dit my vreugde om 'n paar jaar gelede deel te kon hê aan die totstandkoming van Sola 5, 'n assosiasie van Godgesentreerde Evangeliese gelowiges in Suidelike Afrika (almal uiteraard reformatories en baptisties gesind). Gemeentes in 8 lande suid van die ewenaar is tans deel van hierdie assosiasie. Let wel, dis nie 'n sinodale denominasie nie - dit sou totaal vreemd wees aan baptistiese kerkbeskouing en Skrifbegrip. Mense wat baptistiese oortuigings huldig, voel, soos gesê, sterk oor die selfstandigheid en eie-verantwoordelikheid van die plaaslike gemeente - om onder die hand van die Hoof van die kerk en volgens hulle eie oortuigings en situasies hulle roeping uit te leef. Natuurlik sal 'n helpende hand dikwels uitgestrek word na gemeentes in nood, maar as dit oor regeringskwessies gaan, sal ander gemeentes nie betrokke raak nie, behalwe op versoek van 'n gemeente wat nie meer self die mas kan opkom nie. Ten slotte, afgesien van gereelde onderlinge kontak en prediking, kom ons jaarliks byeen vir 'n paar dae op 'n slag - vir gemeenskap, bespreking, samewerkingsbeplanning en onderlinge opbou - dan in hierdie land, dan in daardie land.

Nico van der Walt

KNIBBEL No.9 - GEBED : AANBIDDINGSVERWONDERING

HERE MY GOD
U is die allerhoogste in gesag
die alleen-heersende Vors van die ganse skepping
tydloos in U bestaan
verbysterend vindingryk in U skeppingsvernuf
volkome alleen-eienaar van alles wat is
Met eerbied is ek vervul as ek voor U staan
as ek U ontsagwekkende heiligheid bepeins
U majestieuse grootsheid
U glinsterende heerlikheid
U onbeperkte krag
U onbetwisbare soewereiniteit
Ek aanbid U oor U vlekkelose karakter
U oneindige kennis en wysheid
U onkreukbare geregtigheid
U onwankelbare getrouheid
U onuitputlike barmhartigheid
U weergalose genade
Maar ook U angswekkende toorn teen alle sonde
Ek buig my knieë en lê my hart voor U
as ek U verblindende skoonheid bedink
U steeds-bekorende persoonlikheid
U onbegryplike sagmoedigheid
U ondeurgrondelike begrip
U onpeilbare liefde
Ek erken dat 'n veel groter begrip en belewing van wie en wat U werklik is
my grootste nood is
Ek vra U om in genade ruim in hierdie behoefte te voorsien
In nederigheid, maar dringend, wil ek dus bid
"Leer my U weë, sodat ek U mag ken en guns in U oë mag hê."
In die Naam van Jesus Christus, my Middelaar, bid ek dit
AMEN JA AMEN

Nico van der Walt

KNIBBEL No.8 - DIE KANTELINGE VAN ONS TYD

"There is a tide in the affairs of men which, taken at the flood, leads on to fortune ..."
(William Shakespeare, in Julius Caesar)

DIE GESKIEDENIS WORD HOLDERSTEBOLDER EN TURBULENT VOORTGESTU DEUR 'N MAGDOM KOMPLEKSE KRAGTE: filosofies, religieus, sosiologies, ekonomies, polities en hoeveel meer. Soms werk hierdie kragte saam, sodat 'n besliste verskuiwing - 'n gety - met lotsbepalende effekte ontstaan. Daarom is niks so onstuitbaar soos 'n idee waarvan die tyd aangebreek het nie. En wie hierdie wentelinge betyds kan lees, sal in hierdie wêreld "goed doen vir homself".
Ons beleef die afgelope twee dekades so 'n kanteling hier in Suid-Afrika. En dis so dramaties soos enige student van die geskiedenis maar kan begeer. Nooit sal die suidpunt van Afrika en sy mense ooit weer wees wat dit voor die negentigerjare was nie.
Ons as Christene weet die beurende kragte is ingespan voor die wa van God se soewereine raadsplan. Tog is dit ook vir óns belangrik om die tye waarin ons leef te verstaan. Ons moet wees soos die seuns van Issaskar "wat die tekens van die tye verstaan het" (1Kron 12:32). Waarom? Wel, ook óns moet die gety van die oomblik ten beste benut. Is dit dalk die boodskap van die gelykenis van die oneerlike bestuurder? (Lk 16:1-13). Wat meer is, dis nodig om die mens te ken wie se oë ons moet oopmaak sodat hy hom van die duisternis tot die lig en van die mag van Satan tot God kan bekeer (Hd 26:18).
Nog 'n lewensbelangrike rede is die feit dat ons sonder hierdie insig vir seker deur die strome van die tyd meegesleur sal word. Daar is 'n sin waarin 'n Christen altyd stroom-op moet beur - altyd! Die ongelowige dryf rustig stroom-af in die rivier van hiedie wêreld se idees van wat dit beteken om te lewe. Dis egter 'n wêreld onder die toorn van God en die rivier eindig in die siedende waterval van die ewige verdoemenis. Wêreldgelykvormigheid is doodsake - in die volste sin van die woord fataal! (1Jh 2:15-17).
As 'n brander sterk terugtrek en jy kyk af, draai jou kop en wil jy neerslaan - al staan jy net enkeldiep. Maar sodra jy opkyk en jou oë vasnael op die vastigheid van die droë land, kan jy met gemak een-been staan. Hoe moet ons die Here nie dank vir die tydlose en onwankelbare bakens van Sy Woord nie! Iemand het eenkeer gesê: "Dat ons by die tye moet aanpas, sal die valse kerk se finale selfmisleiding wees."
Sien jy wat ek sien? Sien jy wat is aan 't gebeur in die kerklike wêreld? Leerstellige hoekpenne word geïgnoreer, "dogma" het 'n vloekwoord geword, en al hygende word agter die metodes en resepte van hierdie wêreld aangehardloop.En wat hierdie resepte so verraderlik maak, is dat hulle werk - soos 'n bom. Pas dit puntenerig toe, en dit sal by jou dreun van die mense. Maar is hierdie mense regtig, regtig dissipels van die Here Jesus Christus? Is jy nog besig met die ordes van God? Is die Hoof van die kerk die Outeur van jou sukses? Gaan jou werk die vuurtoets van 1Kor 3:9-23 deurstaan? Angazi! Ga ke itse!

Nico van der Walt

KNIBBEL No.7 - DIE NAWEEK TOE ONS RYK WAS

'N JAAR OF TWEE GELEDE GAAN EK EEN VRYDAGMIDDAG VOOR 'N LANGNAWEEK VIA INTERNET OP ONS BANKREK IN, net om te sien hoe sake staan. As my bankstaat op die skerm verskyn, kan ek my oë nie glo nie. Daar is R300 000 deur 'n anonieme skenker op ons rekening gedeponeer! Ek kyk weer en weer, maar dit bly daar staan. Met 'n stem wat van aandoening bewe en met papnat handpalms gaan roep ek Soniah en Ouma Darling. En ek moet bontstaan met nat waslappies, want die vrouens wil flou word. Ons is ryk, stinkryk!
Weliswaar is die geld nie dadelik beskikbaar nie - eers oor 'n week of wat. Maar dit maak nie saak nie. Dit gee ons kans om behoorlik te beplan. En daarmee begin ons onverwyld. Soniah dink aan nuwe nommertjies en huisverbeterings, Ouma begin droom oor 'n nuwe rolstoel met vere en skokbrekers, en ek ... wel, dis mý geheim. Saterdagoggend (en ook weer die middag en die aand) is alles onveranderd op my bankstaat. En Ouma se vlugsout is op. Sondag staan my bankstaat so vas soos die berge. Maandagoggend vroeg-vroeg ry ek en Soniah Worcester toe. Exclusive Books sal oop wees, al is dit 'n vakansiedag. Ek is op soek na Vacationing in the World's Most Exclusive Hotels. Op pad terug ry ons by Worcester BMW verby. Ons sê niks nie, maar loer skalks na mekaar. Maandag lag ons baie en gaan stap huppelend. Ouma protesteer kamtig, maar sy kraai soos lanklaas as ek haar rolstoel (steeds stampende) met skreeuende bande om die draaie stoot. Nooit het ons geweet dis só lekker om ryk te wees nie!
Dinsdagoggend gaan ek weer bankstaat toe. Jy sal dit nie glo nie. Daar staan nóg 'n R300 000 - 'n tweede inskrywing! Nou begin die poppe éérs dans!
Uitasem roep ek vir Soniah - dit hou net nie op nie! Sy is fyner as ek: "Wat beteken daai strepie voor die syfer? Is dit nie 'n minus-teken nie?"
Baie dankie Absa vir 'n wonderlike naweek! Ons sal jou nooit vergeet nie!
Net 'n laaste opmerking: die essensie van wat ek hierbo geskryf het, is waar, maar as jy die aandikkings glo, sal jy van my 'n oortreder van die negende gebod maak.

Nico van der Walt

KNIBBEL No.6 - WAAROM ONS SONDER SALARIS WERK

ONDERSTAANDE WIL 'N GETUIENIS WEES OOR DIE GETROUHEID VAN DIE LEWENDE GOD AAN DIE BELOFTES IN SY WOORD. Nie alleen doen Hy wat Hy beloof het nie, Hy is 'n hoorder van gebed en Hy is intiem betrokke by die lewens en welsyn van Sy kinders. Hierdie getuienis moet asseblief nie gesien word as spoggery oor gewaande meerdere geestelikheid nie. Inteendeel, dit word aangebied deur twee doodgewone Christene wat male sonder tal misluk in hulle navolging van die Here Jesus. Ek en Soniah, my vrou, bied dit aan in diep dankbaarheid en verwondering oor die jarelange guns van God wat ons aanmekaar beleef het. Dis 'n dankbare getuienis oor een van die heel grootste avonture van ons lewe, want ons kan vir ure vertel van die mees kostelike, selfs onkonvensionele en dikwels komiese belewinge van materiële voorsiening. Hierdie wil 'n lofsang wees!
Tog word hierdie getuienis met versigtigheid gelewer. Niemand wat dit lees moet dit as 'n skimpery vir ondersteuning vertolk nie. Laat ons dus onmiddelik verklaar dat daar nog altyd ruimskoots voorsien is vir ons en dat ons aan niks gebrek het nie. Trouens, dikwels ontvang ons soveel dat dit dreig om vir ons 'n verleentheid te wees.
Sedert 1976 toe ek op dertigjarige ouderdom begin teologie swot het op Potchefstroom, leef ek en Soniah, my vrou, reeds vir omtrent 22 jaar "in die geloof" wat ons materiële behoeftes betref. Ek praat van 'n lewe sonder 'n formele en gereelde vergoeding deur 'n werkgewer of weldoener. Ek praat van 'n lewe van vertroue in ons Hemelse Vader om direk volgens Sy beloftes te voorsien in wat ons nodig het. In die 35 jaar sedert 1976 (tyd van skrywe 2011) het ons dus wel met tussenposes vir ongeveer 13 jaar in totaal 'n salaris ontvang - die laaste omtrent 12 jaar gelede.
As ons van geloof praat, dan moet dit gelóóf wees. Daarom maak ons so goed soos nóóit ons behoeftes aan enige mens, of kerkraad, of wie ook al bekend nie - selfs al word ons gevra om dit te doen. Ons vra nóóit bydraes nie. Ons ontwikkel nie borge nie. Ons poog in alle integriteit om nóóit enige skimpe vir donasies rond te strooi nie. Ons hang selfs nie ons lewenswyse aan die groot klok nie, tensy dit die Here se eer kan dien as ons daaroor praat. Ons pas ons harte op om nie enige finansiële kompensasie "vir dienste gelewer" te verwag nie. Wat diegene betref wat meer as ons het, of 'n hoër lewensstyl as ons handhaaf, waak ons oor ons harte om nie te verwyt of jaloers te wees nie. Sonder om te impliseer dat ons dit regkry soos ons moet, leef ons coram Deo - voor die aangesig van God, ons hemelse Vader. Hy bepaal ons lewensstandaard, uit en gedaan - en vir seker het Hy ons nog nooit afgeskeep nie; inteendeel. Terwyl ons die sogenaamde "prosperity gospel" as 'n ernstige dwaling beskou, vertrou ons die Here om ons te bewaar van 'n armmansmentaliteit. En ons het 'n broertjie dood aan die speel van 'n armmansrol om mense se simpatie te verwek sodat hulle beursies kan begin lewer.
Sonder om te impliseer dat dit altyd maklik is om op ons manier te leef, kan ons wel in absolute eerlikheid sê dat die Here ons oor die meer as twee dekades nog nóóit in die steek gelaat het nie. Beproef? Ja, dié het Hy al baie. Hoe sou ons anders geloofspiere kon ontwikkel? In elk geval, nog altyd het Hy ingegryp voordat dinge ‘n breekspul kon word.
Waarom leef ons so? Waarom voel ons so sterk daaroor? Waarom wil ons nooit anders leef nie?

Met betrekking tot die Woord van God

Geensins kan of wil ons sê dat die Skrif 'n formele salaris vir voltydse koninkrykswerkers verbied. Natuurlik nie! Maar daar is tog baie in die Woord wat ons aanspoor op óns oortuigingspad.
As die Here Jesus Sy dissipels uitstuur - eers die twaalf, dan die sewentig - is een van Sy konsekwente voorskrifte dat hulle nie geld en klere sal saamneem nie (Mt 10:9-10; Mk 6:8-9; Lk 9:3; 10:4). Natuurlik sê die Here Jesus in Mt 10:10 dat die arbeider geregtig is op sy onderhoud. Daaroor stry niemand nie. Maar hier is tog allermins sprake van 'n formele salaris. Nee, hulle moes die Here vertrou om hulle deur die spontane liefdesgawes van Sy kinders te versorg - of hoe ook al. Só het die Here Jesus en sy dissipels geleef (Lk 8:3). En later sê Paulus op verskeie plekke dat dit vir hom uiters belangrik is om die gemeentes gratis te dien (Hd 20:33-35; 1Kor 4:12; 9:12b, 15-19; 2Kor 7:2; 11:7-12; 1Ts 2:8-12; 2Ts 3:7-9). Mens kry 'n soortgelyke gesindheid by Nehemia (5:14-19).
Die hele strekking van die Nuwe Testament sê vir mens die Here se uitspraak in Mt 10:8b is 'n koninkryksbeginsel: "Julle het dit verniet ontvang, gee dit ook verniet." Uitdeling, diensbaarheid, voetewas! Dis waaroor dit vir dissipels gaan. Dis die wêreld wat aandring op vergoeding vir dienste gelewer. In die wêreld is die reël, "koop en verkoop"; in die koninkryk van God is die beginsel, "gee en ontvang."
Die Skrif is vol beloftes dat die Vader Sy kinders se gebede verhoor en hulle materiëel versorg - te veel om op te noem. Miskien is die locus classicus Mt 6:19-34 - met as sentrale belofte: "... soek eers die koninkryk van God en sy geregtigheid, en al hierdie dinge sal vir julle bygevoeg word" (v.33).
Nog twee verse - beide in 'n "monetêre" konteks - is besonder kosbaar en het ons al dikwels in tye van noute bemoedig: Eerstens, 2Kor 9:8 met sy 5 Griekse "pantas": "En God is by magte om aan julle alles in oorvloed te skenk, sodat julle in alle opsigte altyd van alles genoeg kan hê en volop kan bydra vir elke goeie werk" (vgl. ESV). Tweedens, die Grieks van Hb 13:5 met sy 5 negatiewe: "Ek sal jou nie loslaat nie. Nooit! Nee! Nooit en op geen wyse sal Ek jou in die steek laat nie" (eie vertaling; vgl. Ampl).

Met betrekking tot God

God het 'n innige behae daarin as Sy kinders in alles biddend-afhanklik voor Hom leef - as 't ware uit Sy hand. Natuurlik moet en kan almal van ons so leef, of daar nou 'n vaste inkomste is, al dan nie. Maar ons ervaring is dat 'n mens se beoefening en belewing van hierdie afhanklikheid mettertyd afstomp as jou voorsiening bloot meganies en voorspelbaar opdaag. Al was ons al dikwels benoud, kies ek en Soniah weer en weer die bergpad van 'n meer intieme en opwindende wandel met ons Vader. Ons wil nie voorbarig wees, of onsself op die skouer klop nie, maar ons glo tog dat so 'n lewenswyse Hom behaag en Sy eer dien.
In hierdie wêreld is Mammon god. En min is hulle wat nie elke dag na sy pype dans nie. Nog meer Godonterend is die beheptheid met geld in groot dele van die hedendaagse kerk. Ons begeerte is dus dat ons lewenswyse 'n rigtingwyser mag wees - weg van Mammon af, na die ware God en na Sy koninkryksordes!
Die groot vraag in ons wêreld is nie óf daar 'n God is nie. Die wroeging van derduisende - sowel buite as binne die geïnstitusionaliseerde kerk - is die vraag of die ware God hoegenaamd by ons betrokke is. Die verdwaalde mens van ons dag smag hoopvol na 'n demonstrasie dat dit inderdaad tot in die fynste besonderhede die geval is en dat Hy 'n betroubare hoorder van gebed is. Praktiese deïsme loop immers bakarm en uitdagend onder ons rond. Daarom kan ons as Christene 'n siniese wêreld oor en oor probeer verseker dat God elke dag by ons is, maar as mense nie onweerlegbare bewyse daarvan sien nie, bly hulle skepties en ongelowig (ek weet dit gaan ten diepste oor die Heilige Gees se onweerstaanbare bekeringswerk, maar ons het dit nou oor óns verantwoordelikheid en rol in die proses). My en Soniah se ervaring is egter dat geldgedrewe spotters keer op keer met 'n mond vol tande staan as ons in opregtheid en waarheid God se bonatuurlike voorsiening op 'n onmiskenbare wyse demonstreer. Dit geld soveel te meer as hulle te staan kom voor die feit dat ons gewone mense van vlees en bloed is en dat ons lewenswyse nie bloot speel-speel is nie, maar 'n voete-op-die-grond werklikheid. Immers, as dit by geldsake kom, is ons op die rotsbodem van realiteit. Hier is geen moontlikheid van bluf of selfbedrog nie - jy het of jy het nie. Hier "byt die rubber teer". En wie weet dit beter as die mense van hierdie wêreld!
Dis ons oortuiging dat ál die Here se dissipels die grootse roeping het om só te leef dat skeptiese waarnemers tot die slotsom sal kom dat God nie net leef nie, maar inderdaad gebedsverhorend by ons betrokke is - dat Hy in ons midde is!

Met betrekking tot onsself

Ons is nie asketies nie, nog minder heroïes. Maar ons wil groei na die beeld van Christus.
Dit is ongelukkig 'n feit dat al die geriewe en sekuriteite van ons welvaartsgemeenskap mens al te dikwels hoog en droog uitlig bokant die vlakke waar God se waterpapier op sy beste poleer. 'n Lewe in direkte materiële afhanklikheid van die Vader plaas jou egter in 'n uitnemende posisie om na die beeld van Christus gevorm te word. Want oorvloed kan blitsvinnig omsit in die benoudheid van nie weet hoe jou huispaaiement betaal sal word nie; trouens, ons was al (weliswaar baie selde) onseker oor wat ons môre, oormôre gaan eet.
Daarbenewens bring so 'n lewe dimensies van geloofservaring en -avontuur wat help om jou te bewaar van 'n prosaïese en lou soort Christenskap, sonder enige romantiek in jou liefdeswandel met die Here. Natuurlik is geen avontuur net altyd lekker nie; trouens, dit het noodwendig heelwat oomblikke en seisoene van benoudheid en ontbering. So gaan dit met almal wat soos ons leef (en daar was deur die eeue derduisende!), maar later, weet ons, lewer dit 'n "vredevolle vrug van geregtigheid" (Hb 12:11).
So 'n lewensstyl verleen aan 'n mens getuieniskrag - veral as jy 'n prediker is. Jou gewete getuig dat jy jou oortuigings en verkondiging uitleef. Jy is nie bloot in 'n professie ter wille van sekuriteite en byvoordele nie. Voorts, soos reeds hierbo gesuggereer, verleen dit vrymoedigheid teenoor ongelowiges wat maar té geneig is om jou van sulke skewe motiewe te beskuldig.
Jou hemelse Vader bepaal en orkestreer jou inkomste en lewensstandaard. En wie sal beter weet wat goed is vir jou as Hý. Let op, dit gaan nie net oor afskaal nie; inteendeel. Daardie onvoorsiene piekuitgawes wat so met hierdie wêreld se salarisslawe die vloer kan vryf, is geen probleem vir die Een aan wie die vee op 'n duisend berge behoort nie. En in elk geval het Hy 'n vreugde daarin om, ten minste van tyd tot tyd, die vensters van die hemel oor Sy kinders oop te maak. Daarvan kan ons getuig.

Met betrekking tot die gemeente

Die mankement wat soveel gemeentes teister - die werkgewer-werknemer-sindroom - ontstaan moeilik as 'n pastor en sy vrou soos ons leef. Nee, dit bring in 'n gemeente 'n dinamiek mee van spontaniëteit en wedersydse waardering. Bydraes vir die voorganger en sy gesin is elke keer 'n persoonlike en ad hoc saak. Elke lidmaat besluit self daaroor - oor die óf, die wát, die hóé, die wánneer en die hóéveel. En elke keer as iets gegee word, spring daar 'n liefdesvonk. Dit gebeur moeilik as 'n salaris per debietorder betaal word! Selfs as bydraes anoniem gegee word - dikwels die uitnemende manier, en in ons geval die reël - is dit elke keer 'n klein geloofsavontuur vir sowel gewer as ontvanger. Kosbaar is dit as jy met 'n leë spens en 'n leë beursie in die oggend opstaan en daar is 'n naamlose koevert met 'n paar note in onder deur jou voordeur gestoot. Talle kere het ons dit al beleef - en variasies op die tema.
Geen voorganger kan ooit alles vir almal in die gemeente wees nie. Kry mens dan op die koop toe 'n groot salaris, het mense net minder geduld met jou gebreke - veral as hulle ook nog dink dat hulle 'n beduidende deel daarvan bydra. Dien mens egter die gemeente gratis, sit allerlei verwagtinge blitsvinnig om in waardering. Nou is daar net nie meer so 'n gunstige klimaat vir gesindheidsprobleme en spanninge nie. Elke bydrae wat nou vir die voorganger en sy gesin se onderhoud gegee word, is immers 'n vrywillige gawe wat na willekeur verstel of gestaak kan word.
So 'n lewenstyl help 'n pastor en sy vrou in hulle verhouding met die armes in die gemeente. Enersyds worstel jy nie met allerlei skuldgevoelens oor jou dik salaris, terwyl hulle - wat ook deel van dieselfde liggaam is - op die broodlyn moet leef nie. Andersyds verwyder dit 'n klomp struikelblokke in hulle verhouding met jou. Hulle weet jy is nie 'n "vet kat" nie (Eseg 34:7-10, 17-20). En hulle weet dat jy volledig met hulle ontberinge kan identifiseer.
Op hierdie wyse word 'n gemeente se lewe aansienlik vereenvoudig. Dit help om organisme te bly en om die suigkragte van toenemende institusionalisme te weerstaan. Die administrasie van begrotings, belastings, pensioene, mediese fondse, vakansierekords, telefoonrekenings, ensovoorts kan 'n logge saak raak. Dis waarom soveel kerkraadsvergaderings deur geld en administratiewe sake verswelg word - so totaal anders as wat dit waarskynlik destyds in 'n Nuwe Testamentiese gemeente gegaan het.

Ja, maar ...

Beveel God se Woord nie dat die kudde hulle herder(s) moet versorg nie? Natuurlik! Dit word op verskillende plekke duidelik geleer. Trouens, 1Tm 5:17 maak selfs voorsiening vir "dubbele erkenning" in die geval van uitnemende dienswerk - en vanuit die konteks lyk dit asof die apostel in die eerste instansie materiële versorging in gedagte het. Die vraag gaan dus nie oor die "of?" van versorging nie, maar oor die "hoe?" daarvan.
Doen mens dit op ons manier, is daar niks in enigeen se pad om getrou te bly aan God se opdrag nie. Al wat ons sê, is dat óns op niks aanspraak maak nie, en dat ons oë op ons versorgende Vader gevestig is. Dit was presies Paulus se benadering.
As óns lewenswyse algemene praktyk in die kerk van die Here sou word (ons verwag nie dat dit sommer sal gebeur nie), sal oornag ontslae geraak word van feitlik alle wolwe op kansels - en watter wonderlike seën sal dit nie wees nie! (laat ek net weer beklemtoon, geensins wil ek hier impliseer dat alle predikers wat 'n salaris kry, wolwe is nie - verre daarvandaan!). Want slegs ware geroepenes van die Here is in staat tot dit waarvan ons hier praat; vir 'n huurling is dit verreweg te dik vir 'n daalder.
Is daar nadele aan so 'n benadering verbonde? Eerder dalk enkele gevare.
'n Gemeente sou dalk laks kon raak in hulle finansiële bydraes. Sonder reuse salarisuitgawes, het die gemeentekas nie eintlik veel nodig nie, sou geredeneer kon word. Die oplossing is gewoon dat 'n gemeente hulle prioriteite regkry. Daar moet op die voorvoet gebly word met betrekking tot barmhartigheid en uitreiking. Mense se bydraes is immers in direkte verhouding met hulle gevoel dat hulle gee vir iets wat saak maak. En dis koninkryksnut en ewigheidsbetekenis wat vir ware gelowiges gewig dra.
Dalk kan hierdie benadering insekuriteite by lidmate veroorsaak: as ons voorganger nie deur 'n salaris en byvoordele gebind word nie, hoe weet ons hy dros nie môre nie? Dit mag 'n probleem wees as jy met 'n "huurling" (Jh 10:12) te doen het. Maar dan is dit in elk geval beter as hy sy ry kry. Iemand wat egter sy herdersroeping voor die aangesig van die Here uitleef, hoef nie deur wêreldse sekuriteite vasgebind te word om op sy pos te bly nie.
Kan so 'n werkswyse nie daartoe lei dat die leraar en sy vrou naderhand soveel finansiële kwellinge het dat hulle nie meer op hulle roeping kan konsentreer nie? Ons hoor almal waarsku altyd hierteen. Maar dis nie ons ervaring nie. Daarmee sê ons nie dis altyd 'n maklike pad nie. Maar dit weet ons, as daar dan tye van swaarkry kom, staan dit soos altyd in diens van meer gebed en geestelike verdieping. In elk geval is ons ervaring veel eerder die van genoeg en selfs oorvloed.

Nie verdienste nie, maar genade

Ons beklemtoon weer: ons dink nie ons is méér geestelik as ander omdat ons leef soos ons leef nie. En die Here versorg ons nie ómdat ons kwansuis so toegewyd en heilig is nie. Nee, die Here het beloof, en daarby staan Hy! Ons maak gewoon daarop staat. Sommige wat hier lees, mag nou dink dat ons 'n besonder "groot" geloof het. Glad nie! Laat ek weer sê, die Here het beloof, en daarby staan Hy! En ek en Soniah glo Hom gewoon; ons vat Hom op Sy woord.
Ons weet hoeveel tragiese gebrokenheid daar nog in ons lewens is! Maar die driemaal heilige God was en is ons genadig: ons is in Christus en met God die Vader versoen. Hy lewe, en is by ons betrokke as 'n hoorder van gebed. En Hy is oneindig goed en onkreukbaar getrou. En dis die rede waarom ons onder meer dag na dag kos op ons tafel het. Dis waarom ons elke maand ons huispaaiement kan betaal.

Gee en vir jou sal gegee word

Laat ek net 'n laaste baie belangrike saak aansny. Een van die vreugdes van ons wandel met die Here deur die jare was en is ons uitdelingsbediening. Dit is immers 'n integrale deel van die lewenswyse waaroor ons hier praat.. Luister na die Here Jesus: "Gee, en vir julle sal gegee word: 'n goeie maat, ingestamp, geskud en propvol, sal hulle in julle hande gee. Met die maat waarmee julle meet, sal ook vir julle gemeet word" (Lk 6:38). Presies so werk dit steeds vandag. Ons het al geleer, as dit finansiëel druk begin gaan met ons, moet ons nie ophou weggee nie; inteendeel. Volgens Jesus is uitdeling dikwels die manier om voorsieningverstoppings te deurbreek.
Is ons dalk hier by 'n belangrike rede waarom party mense "in die geloof" probeer leef, maar spoedig deur gebrek gedwing word om tou op te gooi? Ek vermoed dat baie van hierdie hartseer-gevalle die gevolg is van 'n armmansmentaliteit wat redeneer dat dit dwaas is om die bietjie wat jy het nog minder te maak deur iets daarvan weg te gee. Maar dis net hier waar die bal misgeslaan word - die koninkryk se somme werk nie so nie; dit werk presies anders om.
Dus, as jy ruimskoots versorg wil word, wees 'n uitbundige uitdeler. Ons groot Leraar en Vors het immers uitdruklik gesê dis hoe dit in Sý koninkryk werk.

Lewensavontuur

Dit waarvan hierdie getuienis praat, is 'n beduidende deel van my en Soniah se dissipelskap. Waarlik, dit het deur die jare baie bygedra om ons lewe in die voetspore van die Here Jesus 'n wonderlike avontuur te maak! Ons is diep dankbare en vervulde mense - en elke dag maar weer verwonderd dat ons só bevoorreg is.
Ek sluit af met Ps 16: 5-9
"Here, U is my lewe, U sorg vir my. Wat ek ontvang, kom alles van U af. 'n Pragtige deel is vir my afgemeet, ja, wat ek ontvang het is vir my mooi. Ek sal die Here loof wat my tot die regte insig gebring het; selfs in die nag bly ek bewus van wat Hy my leer. Ek het die Here altyd by my: omdat Hy by my is, sal ek nie struikel nie. Daarom is ek bly en juig ek en voel ek my veilig."

Nico van der Walt